Ontwerpers van de toekomst leren over repareerbare spullen

Repair Café-reparateurs hebben zich ook dit jaar weer samen met studenten van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) ingezet voor repareerbaar design. Als reparatie-experts hebben zij tweemaal feedback gegeven op werkstukken van studenten productontwerp.

De eerstejaarsstudenten hadden, net als in 2020, de opdracht om een bestaand product opnieuw te ontwerpen, op zo’n manier dat het beter repareerbaar wordt. De opdracht is een idee van hun docent, Jeroen van Vorsselen. Hij is zelf industrieel ontwerper en werkt behalve aan de HvA ook parttime als docent aan de TU Delft.

Reparateurs betrekken bij onderwijs

“Ik vind het ontzettend belangrijk dat de ontwerpers van de toekomst al vroeg in hun studie voldoende meekrijgen over repareerbaarheid. Voor zover mij bekend zijn wij bij de HvA de eerste bachelor ontwerpopleiding van Nederland die dit als vast onderdeel meeneemt in het curriculum”, vertelt Jeroen.

“Bij het opzetten van dit ontwerpvak was het daarom ook pionieren. Ik kon deels terugvallen op bestaande ontwerpmethodes, maar als snel besloot ik dat ik studenten ook kennis wilde laten maken met de enorme bron van kennis rond reparatie. Daarom leek het me leuk en nuttig om reparateurs van diverse Repair Cafés bij mijn onderwijs te betrekken.”

Eerst demonteren

De studenten hebben gewerkt aan het herontwerpen van broodroosters, koffieapparaten, stofzuigers, tondeuses, strijkijzers en föhns. In een eerste online meeting met reparateurs, eind april, hebben de studenten hun eerste ideeën gepresenteerd die ze hadden opgedaan door zelf het product te demonteren.

Een huishoudelijk apparaat bestaat uit een grote hoeveelheid onderdelen.  

Jeroen: “Dit zelf ervaren was een enorme confrontatie en inspiratie voor het maken van een herontwerp. Na de eerste sessie hebben ze de producten nog dieper geanalyseerd, bijvoorbeeld op materiaalgebruik en ergonomie. In tekeningen zijn ze op alle mogelijke verbeterpunten de nieuwe producten gaan uitwerken.”

Scharnier toevoegen

In een tweede sessie, begin juni, presenteerden de studenten hun vorderingen aan de reparateurs. Kees Ruissen gaf in die tweede sessie feedback over stofzuigers.

In het aangepaste ontwerp worden de twee delen van de kruimeldief bij elkaar gehouden door een scharnier.

Student Romée den Breejen wil bijvoorbeeld allerlei verbeteringen uitvoeren in het ontwerp van een Black & Decker-kruimeldief. Zo vindt ze het onpraktisch dat het apparaat in twee delen uit elkaar valt als je het stof eruit wilt kloppen. Ze wil de twee delen bij elkaar houden met een scharnier, zodat het apparaat openklapt.

Kees is niet direct overtuigd. Hij vraagt zich af of de scharnierverbinding wel sterk genoeg zal zijn. “Deze kruimeldief is rond. Een scharnier in een ronde vorm kan maar heel smal zijn. Dat gaat geheid afbreken”, waarschuwt hij. Een andere student heeft een mogelijke oplossing: “Je zou de onderkant van het apparaat plat kunnen maken, dan is er ruimte voor een breder scharnier.”

Vooraf naar een Repair Café

Veel van de aanpassingen die de studenten willen doen, liggen op andere gebieden dan alleen de repareerbaarheid. “Het is goed dat ze breder kijken, dat vragen wij ook”, zegt Jeroen. “Maar doordat de studenten weinig tot geen ervaring met repareren hebben, kunnen ze zich er gewoon bijna niets bij voorstellen. Daarom had ik ze heel graag bij het begin van dit vak een of twee keer naar een Repair Café willen sturen. Daar hadden ze in de praktijk kunnen zien wat er bij een reparatie komt kijken, en waar je aan kunt denken als je een voorwerp beter repareerbaar wil maken.” Door corona was dat helaas geen optie.

Toch is de uitwisseling met de reparateurs ook nu heel nuttig, vindt Jeroen. “Zij hebben echt praktijkervaring. Het is toch anders om met een echte reparateur te praten dan met je docent. En de studenten zijn geïnteresseerd, en komen ook echt met frisse ideeën, dat is mooi om te zien.”

Jeroen hoopt van harte dat de Repair Cafés volgend jaar weer als vanouds toegankelijk zijn. “Ik wil deze samenwerking met Repair Cafés er zeker in houden, maar het zou heel fijn zijn als we volgend jaar wel echt in een Repair Café kunnen gaan kijken.”

Naar het nieuwsoverzicht